उन्नत D
अष्टाङ्ग योगको छ-शृङ्खला मोडेलमा उन्नत D, उन्नत Sthira Bhaga समूहअन्तर्गत पर्छ।
यस उन्नत शृङ्खलाबारे
उन्नत शृङ्खला सिकिएको नियन्त्रण, चलायमानता र व्यक्तिगत शिक्षणमा आधारित हुन्छन्। A–D विभाजन आजको छ-शृङ्खला मोडेलमा देखिन्छ। शिक्षण परम्पराअनुसार शृङ्खलाका नाम र क्रम फरक हुन सक्छन्।
पुराना नाम र आकार
Gheraṇḍa Saṃhitā मा Bhujangasana को वर्णन नाभीदेखि खुट्टाका औँलासम्म शरीर भुइँमा, हात भुइँमा र शरीरको माथिल्लो भाग उठेको रूपमा गरिएको छ। सोही अध्यायमा Yogasana लाई बैठकका रूपमा वर्णन गरिएको छ। नाम मिल्दा पनि यी ऐतिहासिक वर्णनलाई आजको पूरै आकारसँग तुलना गर्नुपर्छ।
अंशहरूले आधुनिक रूपान्तर अक्षर, हातको भरमा उल्टो उभिएको अवस्थाबाट प्रवेश वा छैटौँ अष्टाङ्ग शृङ्खला तोक्दैनन्। त्यसैले बसेको वा घोप्टो आसनको पुरानो वर्णनबाट हातमा सन्तुलन गर्ने आसनको खुट्टाको व्यवस्था वा सङ्क्रमण चाल स्थापित गर्न सकिँदैन।
Schmidt को संस्करणले Mayurasana लाई दुवै हात भुइँमा र नाभीको क्षेत्र कुहिनासँग लगाइएको भनी वर्णन गर्छ। mudrā खण्डमा Viparitakarani लाई टाउको र हात भुइँमा तथा खुट्टा उठेको भनी वर्णन गरिएको छ। दुवै हात यी ऐतिहासिक वर्णनको अङ्ग हुन्; तिनले एक-पाखुरे Mayurasana वा आधुनिक शिरमा उभिने रूपान्तरको क्रम तोक्दैनन्।
सावधानीपूर्वक अभ्यास
तपाईंलाई चोट वा रोग छ, औषधि लिइरहनुभएको छ, गर्भवती हुनुहुन्छ वा स्तनपान गराइरहनुभएको छ, अथवा तपाईंको अभ्यासलाई असर गर्न सक्ने अन्य कुनै परिस्थिति छ भने, उपयुक्त गतिविधि र आवश्यक परिमार्जनबारे योग्य स्वास्थ्यकर्मीसँग सल्लाह लिनुहोस्।
नयाँ आसन र कठिन आसन योग्य योग शिक्षकसँग सिक्नुहोस्। चालको दायरा आफ्नो शरीरअनुसार मिलाउनुहोस् र दुखाइ वा चक्कर लागे रोक्नुहोस्। छोटो भिडियोले चाल देखाउँछ; त्यसको लम्बाइले आसन कति बेर राख्नुपर्ने हो तोक्दैन।
शिरमा उभिने आसन, काँधमा उभिने आसन र पद्मासन नवशिक्षार्थीका प्रारम्भिक आसन होइनन्। चोट, सन्तुलनका समस्या वा ग्लुकोमा उपयुक्तता व्यक्तिगत रूपमा जाँच्नुपर्ने कारणका उदाहरण हुन्। बाँधिएको पकड बलपूर्वक नबनाउनुहोस् र घुँडाविरुद्ध दबाब दिन शरीरलाई लिभरका रूपमा प्रयोग नगर्नुहोस्।
यस पृष्ठका स्रोत
- Gheraṇḍa Saṃhitā — translation by Sris Chandra Vasu (1895)2.43–46, पृ. 17 · Wellcome Collection
- Richard Schmidt: Fakire und Fakirtum im alten und modernen Indien — Yoga-Lehre und Yoga-Praxis (1908 [1907])पृ. 191, 199 · Wellcome Collection
- Svātmārāma: Haṭhayogapradīpikā, with the Jyotsnā and Manobhilāṣiṇī commentaries (1895)1.30, p. 20; 1.45, p. 26 · Wellcome Collection