ଉନ୍ନତ D
ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଯୋଗର ଛଅ ଶୃଙ୍ଖଳା ମଡେଲ୍ରେ ଉନ୍ନତ D ଉନ୍ନତ Sthira Bhaga ଗୋଷ୍ଠୀର ଅଂଶ।
ଏହି ଉନ୍ନତ ଶୃଙ୍ଖଳା ବିଷୟରେ
ଉନ୍ନତ ଶୃଙ୍ଖଳା ଅର୍ଜିତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଗତିଶୀଳତା ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଆଜିର ଛଅ ଶୃଙ୍ଖଳା ମଡେଲ୍ରେ A–D ବିଭାଜନ ଅଛି। ଶିକ୍ଷଣ ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟରେ ଶୃଙ୍ଖଳାର ନାମ ଓ କ୍ରମ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ।
ପୁରୁଣା ନାମ ଓ ରୂପ
Gheraṇḍa Saṃhitāର Bhujangasanaରେ ନାଭିଠାରୁ ପାଦର ଆଙ୍ଗୁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶରୀର ମାଟିରେ, ହାତ ମାଟିରେ ଓ ଶରୀରର ଉପର ଭାଗ ଉଠିଥିବା ବର୍ଣ୍ଣିତ। ସେହି ଅଧ୍ୟାୟରେ Yogasana ଏକ ବସିବା ଆସନ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ନାମ ମିଶୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଐତିହାସିକ ବର୍ଣ୍ଣନାକୁ ଆଜିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପ ସହ ତୁଳନା କରିବା ଦରକାର।
ଏହି ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ଆଧୁନିକ ରୂପ ଅକ୍ଷର, ହାତ ଉପରେ ଓଲଟା ଠିଆ ଅବସ୍ଥାରୁ ପ୍ରବେଶ କିମ୍ବା ଷଷ୍ଠ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଶୃଙ୍ଖଳା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ପୁରୁଣା ବସିବା କିମ୍ବା ପେଟ ଉପରେ ଶୋଇବା ଆସନର ବର୍ଣ୍ଣନାରୁ ହାତ ସନ୍ତୁଳନର ଗୋଡ଼ ବିନ୍ୟାସ କିମ୍ବା ସ୍ଥାନାନ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିହୁଏ ନାହିଁ।
Schmidtଙ୍କ ସଂସ୍କରଣରେ Mayurasanaର ଦୁଇ ହାତ ମାଟିରେ ଓ ନାଭି ଅଞ୍ଚଳ କହୁଣିକୁ ଲାଗିଥିବା ବର୍ଣ୍ଣିତ। ମୁଦ୍ରା ଅଂଶରେ Viparitakaraniର ମୁଣ୍ଡ ଓ ହାତ ମାଟିରେ ଏବଂ ଗୋଡ଼ ଉଠିଥିବା ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଏହି ଐତିହାସିକ ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ଦୁଇ ହାତ ରହିଛି; ଏକ ବାହୁର Mayurasana କିମ୍ବା ଆଧୁନିକ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଠିଆ ଭିନ୍ନ ରୂପର କ୍ରମ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନୁହେଁ।
ସାବଧାନତା ସହ ଅଭ୍ୟାସ
ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ଆଘାତ କିମ୍ବା ରୋଗ ଅଛି, ଆପଣ ଔଷଧ ସେବନ କରୁଛନ୍ତି, ଗର୍ଭବତୀ ଅଛନ୍ତି କିମ୍ବା ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାଉଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତି ଆପଣଙ୍କ ଅଭ୍ୟାସକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ, ତେବେ ଉପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିଷୟରେ ଜଣେ ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ପେଶାଦାରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ।
ନୂଆ ଓ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଆସନ ଯୋଗ୍ୟ ଯୋଗ ଶିକ୍ଷକଙ୍କଠାରୁ ଶିଖନ୍ତୁ। ଗତିର ସୀମା ନିଜ ଶରୀର ଅନୁଯାୟୀ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ବ୍ୟଥା କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇଲେ ଥାମନ୍ତୁ। ଛୋଟ ଭିଡିଓ ଗତିକୁ ଦର୍ଶାଏ; ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଆସନଟିକୁ କେତେ ସମୟ ଧରି ରଖିବେ ତାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ ନାହିଁ।
ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଠିଆ ହେବା, କାନ୍ଧ ଆଧାରିତ ଓଲଟା ଆସନ ଓ ପଦ୍ମାସନ ନବାଗତଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆସନ ନୁହେଁ। ଆଘାତ, ସନ୍ତୁଳନ ସମସ୍ୟା କିମ୍ବା ଗ୍ଲକୋମା ଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଉପଯୁକ୍ତତା ମୂଲ୍ୟାୟନ ଦରକାର। ଜୋର କରି ବନ୍ଧନ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଆଣ୍ଠୁ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇବାକୁ ଶରୀରକୁ ଲିଭର୍ ଭଳି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଏହି ପୃଷ୍ଠାର କୃତି
- Gheraṇḍa Saṃhitā — translation by Sris Chandra Vasu (1895)2.43–46, p. 17 · Wellcome Collection
- Richard Schmidt: Fakire und Fakirtum im alten und modernen Indien — Yoga-Lehre und Yoga-Praxis (1908 [1907])pp. 191, 199 · Wellcome Collection
- Svātmārāma: Haṭhayogapradīpikā, with the Jyotsnā and Manobhilāṣiṇī commentaries (1895)1.30, p. 20; 1.45, p. 26 · Wellcome Collection