प्रगत D
अष्टांग योगाच्या सहा मालिकांच्या प्रारूपात प्रगत D ही प्रगत Sthira Bhaga गटात येते.
या प्रगत मालिकेविषयी
प्रगत मालिका मिळवलेले नियंत्रण, हालचालक्षमता आणि वैयक्तिक मार्गदर्शन यांच्या पायावर उभ्या आहेत. A–D विभागणी आजच्या सहा मालिकांच्या प्रारूपात दिसते. अध्यापन परंपरांनुसार मालिकांची नावे आणि क्रम बदलू शकतात.
जुनी नावे आणि रूपे
Gheraṇḍa Saṃhitā मधील Bhujangasana चे वर्णन नाभीपासून पायांच्या बोटांपर्यंत शरीर जमिनीवर, हात जमिनीवर आणि शरीराचा वरचा भाग उचललेला असे आहे. त्याच अध्यायात Yogasana ही बैठक म्हणून वर्णिली आहे. नावे सारखी वाटली तरी या ऐतिहासिक वर्णनांची आजच्या संपूर्ण रूपाशी तुलना आवश्यक आहे.
या उताऱ्यांत आधुनिक पर्यायी रूपांची अक्षरे, हातांवर उलटे उभे राहिलेल्या स्थितीतून प्रवेश किंवा सहावी अष्टांग मालिका दिलेली नाही. त्यामुळे बसलेल्या किंवा पोटावर झोपलेल्या आसनाच्या जुन्या वर्णनावरून हातांवरील तोलातील पायांची मांडणी किंवा स्थित्यंतर सिद्ध करता येत नाही.
Schmidt यांच्या आवृत्तीत दोन्ही हात जमिनीवर आणि नाभीचा भाग कोपरांना टेकलेला अशा Mayurasana चे वर्णन आहे. mudrā च्या विभागात Viparitakarani चे वर्णन डोके व हात जमिनीवर आणि पाय उचललेले असे आहे. या ऐतिहासिक वर्णनांत दोन्ही हात समाविष्ट आहेत; एका हातावरील Mayurasana किंवा आधुनिक शीर्षासनाच्या पर्यायी रूपांचा क्रम त्यांत दिलेला नाही.
काळजीपूर्वक सराव
तुम्हाला दुखापत किंवा आजार असल्यास, तुम्ही औषधे घेत असल्यास, गर्भवती असल्यास किंवा स्तनपान करत असल्यास, किंवा तुमच्या सरावावर परिणाम करू शकणारी इतर कोणतीही परिस्थिती असल्यास, योग्य क्रियाकलाप आणि आवश्यक बदलांबाबत पात्र आरोग्यसेवा व्यावसायिकांचा सल्ला घ्या.
नवीन आणि अवघड आसने पात्र योगशिक्षकांकडून शिका. हालचालींची व्याप्ती तुमच्या शरीराला अनुरूप ठेवा आणि वेदना किंवा चक्कर जाणवल्यास थांबा. छोटा व्हिडिओ हालचाल दाखवतो; आसन किती वेळ धरावे हे त्याच्या लांबीवरून ठरत नाही.
शीर्षासन, खांद्यांवर तोलून केलेली उलटी आसने आणि पद्मासन ही नवशिक्यांसाठी सुरुवातीची आसने नाहीत. दुखापत, तोलाची समस्या किंवा काचबिंदू ही वैयक्तिक योग्यतेचे मूल्यमापन करण्याची काही कारणे आहेत. गुंफलेली पकड बळजबरीने करू नका किंवा गुडघ्यावर दाब देण्यासाठी शरीराचा तरफेसारखा वापर करू नका.
या पानाचे स्रोत
- Gheraṇḍa Saṃhitā — Sris Chandra Vasu यांचे भाषांतर (1895)2.43–46, पृ. 17 · Wellcome Collection
- Richard Schmidt: Fakire und Fakirtum im alten und modernen Indien — Yoga-Lehre und Yoga-Praxis (1908 [1907])पृ. 191, 199 · Wellcome Collection
- Svātmārāma: Haṭhayogapradīpikā, Jyotsnā आणि Manobhilāṣiṇī या टीकांसह (1895)1.30, p. 20; 1.45, p. 26 · Wellcome Collection