योगका प्रकार
फरक शिक्षण परम्पराबाट उही आसन परिवारहरूबारे जान्नुहोस्। नाम, सहारा, श्वास र आसनबीचका सङ्क्रमण चाल अलगअलग तुलना गर्नुपर्छ।
अष्टाङ्ग योग
आसन, सङ्क्रमण चाल, श्वास र निर्देशित दृष्टिको प्रणाली। छवटै शृङ्खला शिक्षकअनुसार भिन्नता भएको जीवित शिक्षण परम्पराका भाग हुन्।
यस तरिकाबारे पढ्नुहोस् →हठयोग
हठले शरीरमा आधारित योगाभ्यासको व्यापक परम्परा जनाउँछ। पुराना ग्रन्थमा आसन, श्वास र अन्य साधनाको चर्चा हुन्छ। आज यो नाम प्रयोग गर्ने कक्षाको विषयवस्तु र गति फरक हुन सक्छ।
यस तरिकाबारे पढ्नुहोस् →अय्यङ्गार योग
अय्यङ्गार योगले शरीर कसरी राखिन्छ भन्नेमा सूक्ष्म ध्यान दिन्छ। ब्लक, पेटी र कम्बलजस्ता सहाराले अभ्यासको काम बदल्न र कुनै खास क्रिया बुझ्न सजिलो बनाउन सक्छन्।
यस तरिकाबारे पढ्नुहोस् →विन्यास योग
विन्यास अभ्यासमा सङ्क्रमण चालले आसनलाई श्वाससँग जोड्छन्। कक्षाअनुसार आसनको क्रम, गति र चयन फरक हुन सक्छ।
यस तरिकाबारे पढ्नुहोस् →यिन योग
यिन अभ्यासमा तुलनात्मक रूपमा स्थिर आसन बढी समयसम्म राखिन्छन्। परिचित आकृतिको नाम, सहारा वा मांसपेशीको प्रयासको मात्रा सक्रिय योग रूपभन्दा फरक हुन सक्छ।
यस तरिकाबारे पढ्नुहोस् →विश्राममुखी योग
विश्राममुखी अभ्यासले कुनै स्थितिमा रहन आवश्यक प्रयास कम गर्न सहारा प्रयोग गर्छ। कम्बल, तकिया वा अन्य साधन कसरी राखिन्छ भन्ने पनि त्यस रूपको भाग हो।
यस तरिकाबारे पढ्नुहोस् →शिवानन्द योग
शिवानन्द शिक्षणमा सामान्यतया बाह्र आधारभूत आसनलाई तयारी, श्वास र विश्राम समेट्ने व्यापक अभ्यासमा राखिन्छ।
यस तरिकाबारे पढ्नुहोस् →छुट्टाछुट्टै आसनका पुराना विवरण
पुराना सन्दर्भले निश्चित ऐतिहासिक रूपहरू अभिलेख गर्छन्। तिनले हरेक आधुनिक भिन्न रूप, कक्षाको आसनक्रम वा शिक्षण विधि स्थापित गर्दैनन्।
- Svātmārāma: Haṭhayogapradīpikā, with the Jyotsnā and Manobhilāṣiṇī commentaries (1895)1.23; 1.28; 1.30; 1.32; 1.44–45 · 1895 · Wellcome Collection
सावधानीपूर्वक अभ्यास
तपाईंलाई चोट वा रोग छ, औषधि लिइरहनुभएको छ, गर्भवती हुनुहुन्छ वा स्तनपान गराइरहनुभएको छ, अथवा तपाईंको अभ्यासलाई असर गर्न सक्ने अन्य कुनै परिस्थिति छ भने, उपयुक्त गतिविधि र आवश्यक परिमार्जनबारे योग्य स्वास्थ्यकर्मीसँग सल्लाह लिनुहोस्।
नयाँ आसन र कठिन आसन योग्य योग शिक्षकसँग सिक्नुहोस्। चालको दायरा आफ्नो शरीरअनुसार मिलाउनुहोस् र दुखाइ वा चक्कर लागे रोक्नुहोस्। छोटो भिडियोले चाल देखाउँछ; त्यसको लम्बाइले आसन कति बेर राख्नुपर्ने हो तोक्दैन।
शिरमा उभिने आसन, काँधमा उभिने आसन र पद्मासन नवशिक्षार्थीका प्रारम्भिक आसन होइनन्। चोट, सन्तुलनका समस्या वा ग्लुकोमा उपयुक्तता व्यक्तिगत रूपमा जाँच्नुपर्ने कारणका उदाहरण हुन्। बाँधिएको पकड बलपूर्वक नबनाउनुहोस् र घुँडाविरुद्ध दबाब दिन शरीरलाई लिभरका रूपमा प्रयोग नगर्नुहोस्।