asanabitଯୋଗାସନ
ଶୃଙ୍ଖଳା 02 · Nadi Shodhana

ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳା

ଏହି କ୍ରମରେ ପଛକୁ ବଙ୍କା ହେବା, ମୋଡ଼ିବା, ବାହୁ ସନ୍ତୁଳନ ଓ ଓଲଟା ଆସନ ବିକଶିତ ହୁଏ। ନାଡ଼ି ଶୋଧନ ଏହାର ପାରମ୍ପରିକ ଧାରଣାର ଅଂଶ।

ଏହି ସାରାଂଶରେ ସମ୍ପର୍କିତ ରୂପଗୁଡ଼ିକୁ ଆସନ ପରିବାରରେ ରଖାଯାଇଛି। ଏହା ପଢ଼ିବାର ଏକ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା, ସର୍ବଜନୀନ ଆସନ ସଂଖ୍ୟାର ଦାବି କିମ୍ବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରମ କରିବାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ନୁହେଁ।

ସୂର୍ଯ୍ୟ ନମସ୍କାର

2 ଆସନ ପରିବାର

ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ

8 ଆସନ ପରିବାର
Padangusthasana
1. ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ

Padangusthasana

ପାଦର ବଡ଼ ଆଙ୍ଗୁଠି ଧରିବା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Padahastasana
2. ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ

Padahastasana

ପାଦ ତଳେ ହାତ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Utthita Trikonasana
3. ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ

Utthita Trikonasana

ପ୍ରସାରିତ ତ୍ରିକୋଣ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ମାଗଣା ଉଦାହରଣ
Parivrtta Trikonasana
4. ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ

Parivrtta Trikonasana

ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ତ୍ରିକୋଣ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Utthita Parsvakonasana
5. ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ

Utthita Parsvakonasana

ପ୍ରସାରିତ ପାର୍ଶ୍ୱ କୋଣ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Parivrtta Parsvakonasana
6. ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ

Parivrtta Parsvakonasana

ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ପାର୍ଶ୍ୱ କୋଣ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Prasarita Padottanasana A
7. ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ

Prasarita Padottanasana A

ଗୋଡ଼ ଫାକ କରି ଆଗକୁ ନଇଁବା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Parsvottanasana
8. ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ

Parsvottanasana

ପିରାମିଡ୍ ନଇଁବା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ

ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

27 ଆସନ ପରିବାର
Pasasana
1. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Pasasana

ବନ୍ଧିତ ଉକୁଡ଼ି ମୋଡ଼

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Krounchasana
2. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Krounchasana

ବଗ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Salabhasana A
3. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Salabhasana A

ପଙ୍ଗପାଳ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Bhekasana
4. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Bhekasana

ବେଙ୍ଗ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Dhanurasana
5. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Dhanurasana

ଧନୁ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Parsva Dhanurasana
6. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Parsva Dhanurasana

ପାର୍ଶ୍ୱ ଧନୁ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Ustrasana
7. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Ustrasana

ଓଟ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Laghu Vajrasana
8. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Laghu Vajrasana

ଛୋଟ ବଜ୍ର

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Kapotasana A
9. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Kapotasana A

ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ କପୋତ ପଛକୁ ବଙ୍କା ଆସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Supta Vajrasana · ଆଧାର ସହ ରୂପ
10. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Supta Vajrasana · ଆଧାର ସହ ରୂପ

ଶୋଇ ବନ୍ଧିତ ପଦ୍ମାସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Bakasana A
11. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Bakasana A

ସାରସ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Bharadvajasana
12. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Bharadvajasana

ଭରଦ୍ୱାଜ ମୋଡ଼

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Ardha Matsyendrasana
13. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Ardha Matsyendrasana

ଅର୍ଦ୍ଧ ମତ୍ସ୍ୟେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମୋଡ଼

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Eka Pāda Śīrṣāsana
14. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Eka Pāda Śīrṣāsana

ମୁଣ୍ଡ ପଛରେ ଗୋଟିଏ ଗୋଡ଼

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Dwi Pāda Śīrṣāsana A
15. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Dwi Pāda Śīrṣāsana A

ମୁଣ୍ଡ ପଛରେ ଦୁଇ ଗୋଡ଼

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Yoga Nidrāsana
16. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Yoga Nidrāsana

ଯୋଗନିଦ୍ରା ଆସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Tittibhāsana A
17. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Tittibhāsana A

ଜୁଳୁଜୁଳିଆ ପୋକ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Pincha Mayūrāsana
18. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Pincha Mayūrāsana

ଅଗ୍ରବାହୁ ଉପରେ ଠିଆ ହେବା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Kāraṇḍavāsana
19. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Kāraṇḍavāsana

ପଦ୍ମାସନ ସହ ଅଗ୍ରବାହୁ ସନ୍ତୁଳନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Mayurasana
20. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Mayurasana

ମୟୂର

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Nakrasana
21. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Nakrasana

କୁମ୍ଭୀର

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Vatayanasana
22. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Vatayanasana

ଘୋଡ଼ା ଆସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Parighasana
23. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Parighasana

ଦ୍ୱାର

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Gomukhasana B
24. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Gomukhasana B

ଗାଈ ମୁହଁ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Supta Urdhva Pada Vajrasana · ଶେଷ ବସିବା ଅବସ୍ଥା
25. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Supta Urdhva Pada Vajrasana · ଶେଷ ବସିବା ଅବସ୍ଥା

ଗଡ଼ି ଅର୍ଦ୍ଧ ପଦ୍ମାସନ କ୍ରମ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Mukta Hasta Sirsasana A
26. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Mukta Hasta Sirsasana A

ମୁକ୍ତ ହାତ ସହ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଠିଆ ହେବା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Baddha Hasta Sirsasana A
27. ମଧ୍ୟମ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆସନ ପରିବାର

Baddha Hasta Sirsasana A

ବନ୍ଧିତ ବାହୁ ସହ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଠିଆ ହେବା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ

ପଛକୁ ବଙ୍କା ହେବା

2 ଆସନ ପରିବାର

ସମାପନ

14 ଆସନ ପରିବାର
Salamba Sarvangasana
1. ସମାପନ

Salamba Sarvangasana

ଆଧାର ସହ କାନ୍ଧ ଉପରେ ଓଲଟା ଠିଆ ହେବା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Halasana
2. ସମାପନ

Halasana

ହଳ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Karnapidasana
3. ସମାପନ

Karnapidasana

କାନ ଚାପ ଆସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Urdhva Padmasana
4. ସମାପନ

Urdhva Padmasana

ଉପରମୁଖୀ ପଦ୍ମାସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Pindasana
5. ସମାପନ

Pindasana

ଭାଙ୍ଗିଥିବା ପଦ୍ମାସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Matsyasana · ପଦ୍ମାସନ
6. ସମାପନ

Matsyasana · ପଦ୍ମାସନ

ମାଛ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Uttana Padasana
7. ସମାପନ

Uttana Padasana

ଉଠା ଅଙ୍ଗ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Sirsasana A
8. ସମାପନ

Sirsasana A

ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଠିଆ ହେବା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Balasana
9. ସମାପନ

Balasana

ଶିଶୁ ଆସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Baddha Padmasana · ସିଧା ବସିବା ରୂପ
10. ସମାପନ

Baddha Padmasana · ସିଧା ବସିବା ରୂପ

ବନ୍ଧିତ ପଦ୍ମାସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Yoga Mudra
11. ସମାପନ

Yoga Mudra

ଯୋଗ ମୁଦ୍ରା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Padmasana
12. ସମାପନ

Padmasana

ପଦ୍ମ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Utpluthih
13. ସମାପନ

Utpluthih

ଉଠା ପଦ୍ମାସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Savasana
14. ସମାପନ

Savasana

ଶୋଇ ବିଶ୍ରାମ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ମାଗଣା ଉଦାହରଣ

ପୁରୁଣା ନାମ ଓ ରୂପ

Gheraṇḍa Saṃhitā 2.30–31ର Mayurasanaରେ ଦୁଇ ପାପୁଲି ଭୂମିରେ, ପେଟ କହୁଣୀ ଉପରେ ଓ ଗୋଡ଼ ପଦ୍ମାସନରେ ଥାଏ। ଗୋଡ଼ର ଏହି ଅବସ୍ଥା ଏହି ଶୃଙ୍ଖଳାର ସିଧା ଗୋଡ଼ ଥିବା ଚିତ୍ରଠାରୁ ଭିନ୍ନ। ଏହି ଅଂଶ ଆଧୁନିକ ଶୃଙ୍ଖଳାର କ୍ରମ ଦିଏ ନାହିଁ।

ଏହି ପୃଷ୍ଠାର କୃତି

  1. Gheraṇḍa Saṃhitā — translation by Sris Chandra Vasu (1895)2.30–31, p. 15 · Wellcome Collection

ସାବଧାନତା ସହ ଅଭ୍ୟାସ

ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ଆଘାତ କିମ୍ବା ରୋଗ ଅଛି, ଆପଣ ଔଷଧ ସେବନ କରୁଛନ୍ତି, ଗର୍ଭବତୀ ଅଛନ୍ତି କିମ୍ବା ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାଉଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତି ଆପଣଙ୍କ ଅଭ୍ୟାସକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ, ତେବେ ଉପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିଷୟରେ ଜଣେ ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ପେଶାଦାରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ।

ନୂଆ ଓ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଆସନ ଯୋଗ୍ୟ ଯୋଗ ଶିକ୍ଷକଙ୍କଠାରୁ ଶିଖନ୍ତୁ। ଗତିର ସୀମା ନିଜ ଶରୀର ଅନୁଯାୟୀ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ବ୍ୟଥା କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇଲେ ଥାମନ୍ତୁ। ଛୋଟ ଭିଡିଓ ଗତିକୁ ଦର୍ଶାଏ; ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଆସନଟିକୁ କେତେ ସମୟ ଧରି ରଖିବେ ତାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ ନାହିଁ।

ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଠିଆ ହେବା, କାନ୍ଧ ଆଧାରିତ ଓଲଟା ଆସନ ଓ ପଦ୍ମାସନ ନବାଗତଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆସନ ନୁହେଁ। ଆଘାତ, ସନ୍ତୁଳନ ସମସ୍ୟା କିମ୍ବା ଗ୍ଲକୋମା ଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଉପଯୁକ୍ତତା ମୂଲ୍ୟାୟନ ଦରକାର। ଜୋର କରି ବନ୍ଧନ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଆଣ୍ଠୁ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇବାକୁ ଶରୀରକୁ ଲିଭର୍ ଭଳି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।