asanabitଯୋଗାସନ
ଶୃଙ୍ଖଳା 03 · Sthira Bhaga

ଉନ୍ନତ A

ଏହି ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଉନ୍ନତ ସନ୍ତୁଳନ, ଗୋଡ଼ ବନ୍ଧନ ଓ ପଛକୁ ବଙ୍କା ଆସନ ମିଶିଛି। ଏହି ସାରାଂଶରେ ଏକ ଲିପିବଦ୍ଧ ଶିକ୍ଷଣ ରୂପ ଦିଆଯାଇଛି, ଭିନ୍ନ ରୂପକୁ ଆସନ ପରିବାରରେ ଗୋଷ୍ଠୀଭୁକ୍ତ କରି।

ଏଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଉନ୍ନତ ଅଂଶକୁ 25 ଆସନ ପରିବାରରେ ଗୋଷ୍ଠୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ପ୍ରସ୍ଥାନକୁ ଅତିରିକ୍ତ ଆସନ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ ନାହିଁ। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶୃଙ୍ଖଳା ଅଂଶ ପୂର୍ବରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନମସ୍କାର ଓ Parsvottanasana ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ ରହେ; ପରେ ପଛକୁ ବଙ୍କା ଆସନ ଓ ସମାପନ ଆସେ। ଏହି ସାରାଂଶ ଆଧୁନିକ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଶିକ୍ଷା ବିଷୟରେ, ପୁରୁଣା ଯୋଗ ଗ୍ରନ୍ଥର କ୍ରମ ବିଷୟରେ ନୁହେଁ।
ଏହି ସାରାଂଶରେ ସମ୍ପର୍କିତ ରୂପଗୁଡ଼ିକୁ ଆସନ ପରିବାରରେ ରଖାଯାଇଛି। ଏହା ପଢ଼ିବାର ଏକ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା, ସର୍ବଜନୀନ ଆସନ ସଂଖ୍ୟାର ଦାବି କିମ୍ବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରମ କରିବାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ନୁହେଁ।

ସୂର୍ଯ୍ୟ ନମସ୍କାର

2 ଆସନ ପରିବାର

ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ

8 ଆସନ ପରିବାର
Padangusthasana
1. ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ

Padangusthasana

ପାଦର ବଡ଼ ଆଙ୍ଗୁଠି ଧରିବା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Padahastasana
2. ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ

Padahastasana

ପାଦ ତଳେ ହାତ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Utthita Trikonasana
3. ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ

Utthita Trikonasana

ପ୍ରସାରିତ ତ୍ରିକୋଣ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ମାଗଣା ଉଦାହରଣ
Parivrtta Trikonasana
4. ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ

Parivrtta Trikonasana

ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ତ୍ରିକୋଣ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Utthita Parsvakonasana
5. ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ

Utthita Parsvakonasana

ପ୍ରସାରିତ ପାର୍ଶ୍ୱ କୋଣ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Parivrtta Parsvakonasana
6. ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ

Parivrtta Parsvakonasana

ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ପାର୍ଶ୍ୱ କୋଣ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Prasarita Padottanasana A
7. ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ

Prasarita Padottanasana A

ଗୋଡ଼ ଫାକ କରି ଆଗକୁ ନଇଁବା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Parsvottanasana
8. ମୂଳ ଠିଆ ଆସନ

Parsvottanasana

ପିରାମିଡ୍ ନଇଁବା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ

ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

25 ଆସନ ପରିବାର
Vasisthasana
1. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Vasisthasana

ଗୋଡ଼ ଉଠାଇ ପାର୍ଶ୍ୱ ସନ୍ତୁଳନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Vishvamitrasana
2. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Vishvamitrasana

ବାହୁ ଆଧାରରେ ଗୋଡ଼ ଲମ୍ବାଇବା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Kasyapasana
3. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Kasyapasana

ଶୋଇ ମୁଣ୍ଡ ପଛରେ ଗୋଡ଼ ରଖିବା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Chakorasana
4. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Chakorasana

ମୁଣ୍ଡ ପଛରେ ଗୋଡ଼ ରଖି ବାହୁ ସନ୍ତୁଳନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Bhairavasana
5. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Bhairavasana

ଭୈରବ ପାର୍ଶ୍ୱ ସନ୍ତୁଳନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Skandasana
6. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Skandasana

ଠିଆ ହୋଇ ମୁଣ୍ଡ ପଛରେ ଗୋଡ଼

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Durvasasana
7. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Durvasasana

ସିଧା ଠିଆ ହୋଇ ମୁଣ୍ଡ ପଛରେ ଗୋଡ଼

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Urdhva Kukkutasana · ଧରି ରଖା ରୂପ
8. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Urdhva Kukkutasana · ଧରି ରଖା ରୂପ

ଉପରମୁଖୀ କୁକୁଡ଼ା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Galavasana
9. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Galavasana

ଗାଲବ ସନ୍ତୁଳନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Eka Pada Bakasana A
10. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Eka Pada Bakasana A

ଗୋଟିଏ ଗୋଡ଼ ସହ ସାରସ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Koundinyasana A
11. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Koundinyasana A

କୌଣ୍ଡିନ୍ୟ ସନ୍ତୁଳନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Astavakrasana A
12. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Astavakrasana A

ଆଠ କୋଣ ଆସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Purna Matsyendrasana
13. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Purna Matsyendrasana

ପୂର୍ଣ୍ଣ ମତ୍ସ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ମୋଡ଼

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Viranchyasana A · ବସିବା ରୂପ
14. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Viranchyasana A · ବସିବା ରୂପ

ବିରଞ୍ଚି ଆସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Viparita Dandasana
15. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Viparita Dandasana

ଓଲଟା ଦଣ୍ଡ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Eka Pada Viparita Dandasana
16. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Eka Pada Viparita Dandasana

ଏକପାଦ ଓଲଟା ଦଣ୍ଡ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Viparita Salabhasana
17. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Viparita Salabhasana

ଓଲଟା ପଙ୍ଗପାଳ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Ganda Bherundasana A
18. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Ganda Bherundasana A

ଗଣ୍ଡ ଭେରୁଣ୍ଡ ଆସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Hanumanasana A
19. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Hanumanasana A

ହନୁମାନ ଗୋଡ଼ ଫାଡ଼ିବା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Supta Trivikramasana
20. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Supta Trivikramasana

ଶୋଇ ଗୋଡ଼ ଲମ୍ବାଇବା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Dighasana A
21. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Dighasana A

ଆଗକୁ ଝୁଙ୍କି ଗୋଟିଏ ଗୋଡ଼ରେ ସନ୍ତୁଳନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Trivikramasana
22. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Trivikramasana

ସିଧା ଠିଆ ହୋଇ ଗୋଡ଼ ଉଚ୍ଚକୁ ଲମ୍ବାଇବା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Natarajasana
23. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Natarajasana

ନର୍ତ୍ତକ ସନ୍ତୁଳନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Raja Kapotasana
24. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Raja Kapotasana

ରାଜକପୋତ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Eka Pada Raja Kapotasana
25. ଉନ୍ନତ A ଆସନ ପରିବାର

Eka Pada Raja Kapotasana

ଏକପାଦ ରାଜକପୋତ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ

ପଛକୁ ବଙ୍କା ହେବା

2 ଆସନ ପରିବାର

ସମାପନ

14 ଆସନ ପରିବାର
Salamba Sarvangasana
1. ସମାପନ

Salamba Sarvangasana

ଆଧାର ସହ କାନ୍ଧ ଉପରେ ଓଲଟା ଠିଆ ହେବା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Halasana
2. ସମାପନ

Halasana

ହଳ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Karnapidasana
3. ସମାପନ

Karnapidasana

କାନ ଚାପ ଆସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Urdhva Padmasana
4. ସମାପନ

Urdhva Padmasana

ଉପରମୁଖୀ ପଦ୍ମାସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Pindasana
5. ସମାପନ

Pindasana

ଭାଙ୍ଗିଥିବା ପଦ୍ମାସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Matsyasana · ପଦ୍ମାସନ
6. ସମାପନ

Matsyasana · ପଦ୍ମାସନ

ମାଛ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Uttana Padasana
7. ସମାପନ

Uttana Padasana

ଉଠା ଅଙ୍ଗ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Sirsasana A
8. ସମାପନ

Sirsasana A

ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଠିଆ ହେବା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Balasana
9. ସମାପନ

Balasana

ଶିଶୁ ଆସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Baddha Padmasana · ସିଧା ବସିବା ରୂପ
10. ସମାପନ

Baddha Padmasana · ସିଧା ବସିବା ରୂପ

ବନ୍ଧିତ ପଦ୍ମାସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Yoga Mudra
11. ସମାପନ

Yoga Mudra

ଯୋଗ ମୁଦ୍ରା

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Padmasana
12. ସମାପନ

Padmasana

ପଦ୍ମ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Utpluthih
13. ସମାପନ

Utpluthih

ଉଠା ପଦ୍ମାସନ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Savasana
14. ସମାପନ

Savasana

ଶୋଇ ବିଶ୍ରାମ

ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ମାଗଣା ଉଦାହରଣ

ପୁରୁଣା ନାମ ଓ ରୂପ

Haṭhayogapradīpikā 1.23ରେ Kukkutasanaକୁ ପଦ୍ମାସନର ଗୋଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ବାହୁ ଓ ଭୂମିରେ ହାତ ସହ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଏହା Urdhva Kukkutasana କିମ୍ବା Punga Kukkutasanaରେ ଉପର ବାହୁ ଉପରେ ଆଣ୍ଠୁର ଆଧାର କିମ୍ବା ସେଥିରେ ପ୍ରବେଶ ପଦ୍ଧତିକୁ ପ୍ରମାଣ କରେ ନାହିଁ।

ଏହି ପୃଷ୍ଠାର କୃତି

  1. Svātmārāma: Haṭhayogapradīpikā, with the Jyotsnā and Manobhilāṣiṇī commentaries (1895)1.23, p. 17 · Wellcome Collection

ସାବଧାନତା ସହ ଅଭ୍ୟାସ

ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ଆଘାତ କିମ୍ବା ରୋଗ ଅଛି, ଆପଣ ଔଷଧ ସେବନ କରୁଛନ୍ତି, ଗର୍ଭବତୀ ଅଛନ୍ତି କିମ୍ବା ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାଉଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତି ଆପଣଙ୍କ ଅଭ୍ୟାସକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ, ତେବେ ଉପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିଷୟରେ ଜଣେ ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ପେଶାଦାରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ।

ନୂଆ ଓ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଆସନ ଯୋଗ୍ୟ ଯୋଗ ଶିକ୍ଷକଙ୍କଠାରୁ ଶିଖନ୍ତୁ। ଗତିର ସୀମା ନିଜ ଶରୀର ଅନୁଯାୟୀ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ବ୍ୟଥା କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇଲେ ଥାମନ୍ତୁ। ଛୋଟ ଭିଡିଓ ଗତିକୁ ଦର୍ଶାଏ; ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଆସନଟିକୁ କେତେ ସମୟ ଧରି ରଖିବେ ତାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ ନାହିଁ।

ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଠିଆ ହେବା, କାନ୍ଧ ଆଧାରିତ ଓଲଟା ଆସନ ଓ ପଦ୍ମାସନ ନବାଗତଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆସନ ନୁହେଁ। ଆଘାତ, ସନ୍ତୁଳନ ସମସ୍ୟା କିମ୍ବା ଗ୍ଲକୋମା ଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଉପଯୁକ୍ତତା ମୂଲ୍ୟାୟନ ଦରକାର। ଜୋର କରି ବନ୍ଧନ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଆଣ୍ଠୁ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇବାକୁ ଶରୀରକୁ ଲିଭର୍ ଭଳି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।