କୃତି ଓ ପଦ୍ଧତି

ଆସନର ପୁରୁଣା ଲିପିବଦ୍ଧ ବିବରଣୀ

ପୁରୁଣା ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଆସନ ନାମ, ଗୋଡ଼ ବିନ୍ୟାସ କିମ୍ବା ହାତ ଧରଣ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇପାରେ। ଆସନ ପୃଷ୍ଠା ତୁଳନାର ଆଧାର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ଚିହ୍ନଟ କରେ। କେବଳ ସମାନ ନାମ ଦୁଇ ରୂପକୁ ସମାନ ଆସନ କରେ ନାହିଁ।

ପୁରୁଣା କୃତିରେ ଆସନ ଶବ୍ଦର ପରିସର ଭିନ୍ନ। Yoga-sūtra 2.46–47 ଉପରେ Dvivediଙ୍କ ଟୀକା ଓ Sarkarଙ୍କ Patanjala Yoga Shastra ସ୍ଥିରତା ଓ ସହଜତାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଏ। Vivekanandaଙ୍କ Rāja Yogaରେ ଏକାଗ୍ରତା ପାଇଁ ବଜାୟ ରଖିପାରୁଥିବା ବସିବା ଆସନ ଆଲୋଚିତ। ଏହି ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ଉନ୍ନତ ବାହୁ ସନ୍ତୁଳନ କିମ୍ବା ପଛକୁ ବଙ୍କା ଆସନର କ୍ରମ ନାହିଁ।

Yogasāra-saṃgrahaରେ Svastika, Padma ଓ Ardha ବସିବା ଆସନ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। A Compendium of the Raja Yoga Philosophyରେ ମଧ୍ୟ asana ଓ Siddhasana ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ। ତେଣୁ ଚିତ୍ର ବୁଝାଇବାରେ ବ୍ୟବହାର ପୂର୍ବରୁ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ପଢ଼ିବା ଦରକାର। Schmidtଙ୍କ Yoga-Lehre und Yoga-Praxis କେତେକ ପୁରୁଣା ଆସନ ବର୍ଣ୍ଣନା ତୁଳନା କରେ; ସମାନ ମୂଳ ପାଠର ପୁନଃବର୍ଣ୍ଣନାକୁ ସ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ ନାହିଁ।

ଆଜିର ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଶୃଙ୍ଖଳା

ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ବିନ୍ୟାସ ଶୃଙ୍ଖଳା ଆଧୁନିକ ଶିକ୍ଷଣ ପରମ୍ପରା ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପିତ। ପୁରୁଣା ଆସନ ବର୍ଣ୍ଣନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ତ୍ତମାନ କ୍ରମ, ଆଧୁନିକ ରୂପ ଅକ୍ଷର କିମ୍ବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନାନ୍ତରର ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ। ପୁରୁଣା ରୂପ ଚିତ୍ରିତ ରୂପଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଥିଲେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।

ସଂସ୍କରଣ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ

କୃତି ତାଲିକା Wellcome Collectionର ପୁରୁଣା ସଂସ୍କରଣକୁ ଲିଙ୍କ୍ କରେ। Gheraṇḍa Saṃhitā Sris Chandra Vasuଙ୍କ 1895 ଅନୁବାଦରେ ପଢ଼ାଯାଇଛି। Vivekanandaଙ୍କ Rāja Yoga 1907ର ନବମ ମୁଦ୍ରଣରେ ପଢ଼ାଯାଇଛି; ଏହା 1896ର ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣର ସେହି ପ୍ରତି ନୁହେଁ। ଆସନ ଓ ଶୃଙ୍ଖଳା ପୃଷ୍ଠା ତୁଳନାର ଆଧାର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ଚିହ୍ନଟ କରେ।

କୃତି ତାଲିକା

1. Svātmārāma: Haṭhayogapradīpikā, with the Jyotsnā and Manobhilāṣiṇī commentaries (1895)Wellcome Collection
2. Gheraṇḍa Saṃhitā — translation by Sris Chandra Vasu (1895)Wellcome Collection
3. Vijñānabhikṣu: Yogasāra-saṃgraha — translation by Gangānātha Jha (1894)p. 55; Sanskrit p. 39 · Wellcome Collection
4. Richard Schmidt: Fakire und Fakirtum im alten und modernen Indien — Yoga-Lehre und Yoga-Praxis (1908 [1907])pp. 186–187, 191–193, 199 · Wellcome Collection
5. Patañjali: Yoga-sūtra — translation by Manilal Nabhubhai Dvivedi ([1890?])2.29; 2.46–47, pp. 44, 50 · Wellcome Collection
6. Kishori Lal Sarkar: The Hindu System of Self-Culture of the Patanjala Yoga Shastra (1902)p. 65 · Wellcome Collection
7. Swami Vivekananda: Yoga Philosophy — Rāja Yoga, ninth impression (1907)First Steps, pp. 17–18 · Wellcome Collection
8. A Compendium of the Raja Yoga Philosophy — published by Tookaram Tatya (1888)vv. 112–115, p. 25 · Wellcome Collection

ପରମ୍ପରା ଓ ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟା

ପାରମ୍ପରିକ କୃତିରେ ଶୁଦ୍ଧି ଓ ରୋଗ ଚିକିତ୍ସାର ଦାବି ସେମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, ଚିକିତ୍ସାଗତ ପ୍ରଭାବ ପ୍ରମାଣ କରେ ନାହିଁ। ଆଧାର, ଓଜନ ଓ ଲିଭର୍ ସମ୍ପର୍କରେ ଆମ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ବର୍ଣ୍ଣିତ ଶରୀର ସ୍ଥିତିକୁ ବୁଝାଏ; ସେଗୁଡ଼ିକ ମାପାଯାଇଥିବା ପେଶୀ ମୂଲ୍ୟ ନୁହେଁ। ସାବଧାନତା ସହ ଅଭ୍ୟାସ ପୃଷ୍ଠାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁରକ୍ଷା ତଥ୍ୟ ଅଛି।

ଚିତ୍ର ଓ ଭିଡିଓ

ଆସନ ନାମ ଦେଖାଯାଇଥିବା ରୂପ ଚିହ୍ନଟ କରେ। ବ୍ୟାଖ୍ୟାରେ ଆଧାର, ଶରୀର ସ୍ଥିତି ଓ ଅନୁକୂଳନ ରହେ। ସ୍ଥିର ଚିତ୍ର ଶରୀରର ଏକ ଅବସ୍ଥା ଦେଖାଏ; ଭିଡିଓ ଅବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟର ଗତି ମଧ୍ୟ ଦେଖାଇପାରେ।

ସାବଧାନତା ସହ ଅଭ୍ୟାସ →