अय्यङ्गार योग
अय्यङ्गार योगले शरीर कसरी राखिन्छ भन्नेमा सूक्ष्म ध्यान दिन्छ। ब्लक, पेटी र कम्बलजस्ता सहाराले अभ्यासको काम बदल्न र कुनै खास क्रिया बुझ्न सजिलो बनाउन सक्छन्।
आसनको नाम एउटै हुँदा कुन सहारा, शरीर मिलाउने कुन विवरण वा शिक्षणको कुन चरण प्रयोग गरिएको छ भन्ने खुल्दैन। देखाइएको ठ्याक्कै त्यही रूपका निर्देशन पालना गर्नुहोस्।
साझा सङ्ग्रहका सम्बन्धित आसन
शिक्षण तरिकाको तुलना
Utthita Trikonasana
विस्तारित त्रिकोण
यो आसन बुझ्नुहोस् →निःशुल्क उदाहरण
Virabhadrasana A
योद्धा A
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Virabhadrasana B
योद्धा B
यो आसन बुझ्नुहोस् →निःशुल्क उदाहरण
Dandasana
दण्ड
यो आसन बुझ्नुहोस् →निःशुल्क उदाहरण
Baddha Konasana · सीधा बसेको रूप
बद्ध कोण
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Upavistha Konasana A
बसेको फराकिलो कोण
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Paschimottanasana A
बसेर अगाडि झुकाइ
यो आसन बुझ्नुहोस् →निःशुल्क उदाहरण
Adho Mukha Svanasana
अधोमुख कुकुर
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Urdhva Mukha Svanasana
ऊर्ध्वमुख कुकुर
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Chaturanga Dandasana
तल्लो प्ल्याङ्क
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Salabhasana A
सलह
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Dhanurasana
धनुष
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Savasana
पल्टेर विश्राम
यो आसन बुझ्नुहोस् →निःशुल्क उदाहरण
Padangusthasana
खुट्टाका बूढीऔँला समात्ने पकड
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Padahastasana
खुट्टामुनि हात
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Parivrtta Trikonasana
परिवृत्त त्रिकोण
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Utthita Parsvakonasana
विस्तारित पार्श्व कोण
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Parivrtta Parsvakonasana
परिवृत्त पार्श्व कोण
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Parsvottanasana
पिरामिड झुकाइ
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Prasarita Padottanasana A
खुट्टा फराकिलो पारेर अगाडि झुकाइ
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Janu Sirsasana A
एउटा खुट्टातर्फ बसेर झुकाइ
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Triang Mukhaikapada Paschimottanasana
एउटा खुट्टा पछाडि मोडेर अगाडि झुकाइ
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Gomukhasana B
गाईको मुख
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Ardha Matsyendrasana
अर्ध मत्स्येन्द्र मरोड
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Matsyasana · पद्म
माछा
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Bhujangasana · मोडिएका कुहिना
गोमन सर्प
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Vrikshasana · जोडिएका हत्केला
रूख
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Bharadvajasana
भरद्वाज मरोड
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Ustrasana
ऊँट
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Navasana
डुङ्गा
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Parighasana
ढोका
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Vajrasana · कुर्कुच्चामा बस्ने
घुँडा टेकेर बसाइ
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Virasana · पाउहरूबीच ब्लक
घुँडा टेकेर बसाइ
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
Supta Padangusthasana A
पल्टेर खुट्टाको बूढीऔँला समात्ने पकड
यो आसन बुझ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्यरूपभेदहरू तुलना गर्नुहोस्
A र B जस्ता अक्षरहरूले हाम्रा आसनका पृष्ठहरूमा भएका नामचिह्नलाई पछ्याउँछन्। ती सबै योग परम्परामा लागू हुने साझा प्रणाली होइनन्। हरेक चित्रमा देखाइएको रूपकै नाम राखिन्छ।
Paschimottanasana
खुट्टाका बूढीऔँला सिधै समाउने रूपलाई पट्टाको मद्दतले कम अगाडि झुक्ने रूपसँग तुलना गर्नुहोस्। एउटामा हात औँलामा पुग्छन् र अर्कोमा पट्टा समाउँछन्। झुकाइको गहिराइ र हातले पुग्नुपर्ने दूरी फरक हुन्छन्।
Gomukhasana
माथिल्लो घुँडाको वरिपरि हात राख्ने रूपलाई ढाडपछाडि हात समाउने रूपसँग तुलना गर्नुहोस्। खुट्टाहरू उस्तै देखिए पनि हातका यी व्यवस्थाहरू फरक छन्। Gheraṇḍa Saṃhitā 2.17 ले ढाडपछाडिको हातको बन्धन नतोकी बसेको आधार वर्णन गर्छ।
यी रूपहरूबारे पढ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्य
तान्न नपर्ने गरी पट्टामा पर्याप्त खुकुलोपन राख्नुहोस्। दुखाइ, झमझम वा संवेदना हराएमा छोड्नुहोस्।
Salabhasana
शरीरको छेउमा हात राख्ने रूपलाई छातीको छेउमा हत्केला राख्ने रूपसँग तुलना गर्नुहोस्। Gheraṇḍa Saṃhitā 2.40 ले छाती नजिक भुइँमा हत्केला र उठेका खुट्टाको उल्लेख गर्छ। यसले A/B अक्षर दिँदैन र आजका यी दुई चित्रमध्ये कुनैको पनि हरेक विवरण निर्धारण गर्दैन।
Utthita Trikonasana
ब्लकले तल्लो हातको हत्केलालाई आड दिन्छ, जसले गर्दा आवश्यक पहुँच घट्छ। दुवै पैताला भुइँमा टेकाइराख्नुहोस् र घुँडामा जबरजस्ती नगर्नुहोस्। यो आड एक समकालीन रूपान्तरण हो।
Savasana
एउटा बलियो कुसनले दुवै घुँडालाई आड दिन्छ; कुर्कुच्चाहरू म्याटमा अडिएका हुन्छन्। थिचाइ नपर्ने आरामदायी उचाइ छान्नुहोस्। Savasana को पुरानो वर्णनले घुँडाको यो आड निर्दिष्ट गर्दैन।
Parighasana
घुँडा वा गोलीगाँठोमा जबरजस्ती नगर्नुहोस्। टाउकोलाई आरामदायी राख्नुहोस् र श्वासमार्ग अवरोधरहित राख्नुहोस्। दुखाइ, सुन्नपन वा सास फेर्न अवरोध भएमा रोक्नुहोस्। घुँडा टेक्नु उपयुक्त नभए व्यक्तिगत सल्लाह लिनुहोस्।
यी रूपहरूबारे पढ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्यVajrasana / Virasana
ब्लकलाई म्याटमा स्थिर राख्नुहोस्, त्यसमुनि कुनै खुट्टा नहोस्। घुँडा वा गोलीगाँठोमा जबरजस्ती नगर्नुहोस्। दुखाइ, झमझमाहट वा सुन्नपन भए स्थितिबाट बाहिर निस्कनुहोस्, र घुँडा टेक्नु उपयुक्त नभए व्यक्तिगत सल्लाह लिनुहोस्।
यी रूपहरूबारे पढ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्यVrikshasana
उठेको खुट्टा घुँडाको जोर्नीबाट अलग राख्नुहोस् र कम्मरको जोर्नी जबर्जस्ती नखोल्नुहोस्। सन्तुलन अनिश्चित भए हातको टेको कायम राख्नुहोस् र नियन्त्रण गुम्नुअघि खुट्टा तल राख्नुहोस्। दुखाइ वा चक्कर आए रोक्नुहोस्। चोट वा सन्तुलनको समस्यामा व्यक्तिगत मूल्याङ्कन चाहिन्छ।
यी रूपहरूबारे पढ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्यSupta Padangusthasana
खुट्टालाई नजिक तान्न बेल्ट प्रयोग नगर्नुहोस्। टाउको र घाँटी आरामदायी राख्नुहोस्, आवश्यक परे खुट्टा तल झार्नुहोस्, र दुखाइ, झमझमाहट वा सुन्नपन भए रोक्नुहोस्।
यी रूपहरूबारे पढ्नुहोस् →सदस्य · विस्तृत दृश्यछुट्टाछुट्टै आसनका पुराना विवरण
पुराना सन्दर्भले निश्चित ऐतिहासिक रूपहरू अभिलेख गर्छन्। तिनले हरेक आधुनिक भिन्न रूप, कक्षाको आसनक्रम वा शिक्षण विधि स्थापित गर्दैनन्।
- Gheraṇḍa Saṃhitā — translation by Sris Chandra Vasu (1895)2.17, p. 13; 2.22, p. 14; 2.37, 2.40, p. 16; 2.43–44, p. 17; 2.18, p. 13 · Wellcome Collection
सावधानीपूर्वक अभ्यास
तपाईंलाई चोट वा रोग छ, औषधि लिइरहनुभएको छ, गर्भवती हुनुहुन्छ वा स्तनपान गराइरहनुभएको छ, अथवा तपाईंको अभ्यासलाई असर गर्न सक्ने अन्य कुनै परिस्थिति छ भने, उपयुक्त गतिविधि र आवश्यक परिमार्जनबारे योग्य स्वास्थ्यकर्मीसँग सल्लाह लिनुहोस्।
नयाँ आसन र कठिन आसन योग्य योग शिक्षकसँग सिक्नुहोस्। चालको दायरा आफ्नो शरीरअनुसार मिलाउनुहोस् र दुखाइ वा चक्कर लागे रोक्नुहोस्। छोटो भिडियोले चाल देखाउँछ; त्यसको लम्बाइले आसन कति बेर राख्नुपर्ने हो तोक्दैन।
शिरमा उभिने आसन, काँधमा उभिने आसन र पद्मासन नवशिक्षार्थीका प्रारम्भिक आसन होइनन्। चोट, सन्तुलनका समस्या वा ग्लुकोमा उपयुक्तता व्यक्तिगत रूपमा जाँच्नुपर्ने कारणका उदाहरण हुन्। बाँधिएको पकड बलपूर्वक नबनाउनुहोस् र घुँडाविरुद्ध दबाब दिन शरीरलाई लिभरका रूपमा प्रयोग नगर्नुहोस्।