ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਵਿਧੀ

ਆਸਨਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵੇਰਵੇ

ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ਆਸਨ ਦਾ ਨਾਮ, ਲੱਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਜਾਂ ਹੱਥ ਦੀ ਪਕੜ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਸਨਾਂ ਦੇ ਸਫ਼ੇ ਤੁਲਨਾ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਦੇ ਪੈਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਕੇਵਲ ਸਾਂਝੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਦੋ ਰੂਪ ਇੱਕੋ ਆਸਨ ਨਹੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦੇ।

ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ Āsana ਦੇ ਅਰਥ-ਖੇਤਰ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। Yoga-sūtra 2.46–47 ਉੱਤੇ Dvivedi ਦੀ ਟੀਕਾ ਅਤੇ Sarkar ਦਾ Patanjala Yoga Shastra ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਸੁਖ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। Vivekananda ਦੀ Rāja Yoga ਇਕਾਗਰਤਾ ਲਈ ਕਾਇਮ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਬੈਠਕ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਰੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਬਾਂਹ-ਸੰਤੁਲਨਾਂ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਝੁਕਾਅ ਦੀ ਲੜੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ।

Yogasāra-saṃgraha, Svastika, Padma ਅਤੇ Ardha ਨੂੰ ਬੈਠਕਾਂ ਵਜੋਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। A Compendium of the Raja Yoga Philosophy ਵੀ asana ਅਤੇ Siddhasana ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਚਿੱਤਰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਪਣੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹਨ। Schmidt ਦੀ Yoga-Lehre und Yoga-Praxis ਕਈ ਪੁਰਾਣੇ ਆਸਨ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇੱਕੋ ਮੂਲ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਮੁੜ-ਬਿਆਨ ਸੁਤੰਤਰ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ।

ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਲੜੀਆਂ

ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਵਿਨਿਆਸ ਲੜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਅਧਿਆਪਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਆਸਨ ਵੇਰਵੇ ਅੱਜ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲੜੀ, ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਪ-ਅੱਖਰਾਂ ਜਾਂ ਹਰ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਪ ਚਿੱਤਰਿਤ ਰੂਪ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਫ਼ਰਕ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੰਸਕਰਣ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ

ਸਰੋਤ-ਸੂਚੀ Wellcome Collection ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ। Gheraṇḍa Saṃhitā, Sris Chandra Vasu ਦੇ 1895 ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। Vivekananda ਦੀ Rāja Yoga 1907 ਦੀ ਨੌਵੀਂ ਛਪਾਈ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ 1896 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਾਲੀ ਹੀ ਕਾਪੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਸਨ ਅਤੇ ਲੜੀਆਂ ਦੇ ਸਫ਼ੇ ਤੁਲਨਾ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪੈਰਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।

ਸਰੋਤ-ਸੂਚੀ

1. Svātmārāma: Haṭhayogapradīpikā, Jyotsnā ਅਤੇ Manobhilāṣiṇī ਟੀਕਾਵਾਂ ਸਮੇਤ (1895)Wellcome Collection
2. Gheraṇḍa Saṃhitā — Sris Chandra Vasu ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ (1895)Wellcome Collection
3. Vijñānabhikṣu: Yogasāra-saṃgraha — Gangānātha Jha ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ (1894)ਸਫ਼ਾ 55; ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਫ਼ਾ 39 · Wellcome Collection
4. Richard Schmidt: Fakire und Fakirtum im alten und modernen Indien — Yoga-Lehre und Yoga-Praxis (1908 [1907])ਸਫ਼ੇ 186–187, 191–193, 199 · Wellcome Collection
5. Patañjali: Yoga-sūtra — Manilal Nabhubhai Dvivedi ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ([1890?])2.29; 2.46–47, ਸਫ਼ਾ 44, 50 · Wellcome Collection
6. Kishori Lal Sarkar: The Hindu System of Self-Culture of the Patanjala Yoga Shastra (1902)ਸਫ਼ਾ 65 · Wellcome Collection
7. Swami Vivekananda: Yoga Philosophy — Rāja Yoga, ਨੌਵੀਂ ਛਪਾਈ (1907)First Steps, ਸਫ਼ੇ 17–18 · Wellcome Collection
8. A Compendium of the Raja Yoga Philosophy — Tookaram Tatya ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ (1888)ਸ਼ਲੋਕ 112–115, ਸਫ਼ਾ 25 · Wellcome Collection

ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਵਿਆਖਿਆ

ਰਵਾਇਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਡਾਕਟਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਸਹਾਰੇ, ਭਾਰ ਅਤੇ ਲੀਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਡੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਵਰਣਿਤ ਸਰੀਰਕ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਸਮਝ ਹਨ; ਇਹ ਮਾਪੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਹੈ।

ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ

ਆਸਨ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿਖਾਏ ਰੂਪ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਖਿਆ ਸਹਾਰੇ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਕੋਈ ਅਨੁਕੂਲ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਅਡੋਲ ਚਿੱਤਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਵੀਡੀਓ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਿਲਜੁਲ ਵੀ ਦਿਖਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ →