ଆୟେଙ୍ଗାର ଯୋଗ
ଆୟେଙ୍ଗାର ଯୋଗ ଦେହ କିପରି ରଖାଯାଉଛି ସେଥିରେ ବିସ୍ତୃତ ଧ୍ୟାନ ଦିଏ। ବ୍ଲକ୍, ବେଲ୍ଟ ଓ କମ୍ବଳ ପରି ଆଧାର ଅଭ୍ୟାସର କାମକୁ ବଦଳାଇପାରେ ଏବଂ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରିୟାକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ସହଜ କରିପାରେ।
ଏକେ ଆସନ ନାମ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କେଉଁ ଆଧାର, ଦେହ ସଜାଇବାର କେଉଁ ସୂକ୍ଷ୍ମତା କିମ୍ବା ଶିକ୍ଷାଦାନର କେଉଁ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ବ୍ୟବହାର ହେଉଛି ତାହା ଜଣାପଡ଼େ ନାହିଁ। ଦେଖାଯାଇଥିବା ସଠିକ୍ ରୂପ ପାଇଁ ଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ।
ସାଧାରଣ ଭଣ୍ଡାରରେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଆସନ
ଶିକ୍ଷାଦାନର ତୁଳନା
Utthita Trikonasana
ପ୍ରସାରିତ ତ୍ରିକୋଣ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ମାଗଣା ଉଦାହରଣVirabhadrasana A
ବୀର A
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Virabhadrasana B
ବୀର B
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ମାଗଣା ଉଦାହରଣ
Dandasana
ଦଣ୍ଡ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ମାଗଣା ଉଦାହରଣ
Baddha Konasana · ସିଧା ବସିବା ରୂପ
ବନ୍ଧିତ କୋଣ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Upavistha Konasana A
ବସି ପ୍ରସାରିତ କୋଣ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Paschimottanasana A
ବସି ଆଗକୁ ନଇଁବା
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ମାଗଣା ଉଦାହରଣ
Adho Mukha Svanasana
ତଳମୁଖୀ କୁକୁର ଆସନ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Urdhva Mukha Svanasana
ଉପରମୁଖୀ କୁକୁର ଆସନ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Chaturanga Dandasana
ତଳ ପ୍ଲାଙ୍କ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Salabhasana A
ପଙ୍ଗପାଳ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Dhanurasana
ଧନୁ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Savasana
ଶୋଇ ବିଶ୍ରାମ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ମାଗଣା ଉଦାହରଣ
Padangusthasana
ପାଦର ବଡ଼ ଆଙ୍ଗୁଠି ଧରିବା
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Padahastasana
ପାଦ ତଳେ ହାତ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Parivrtta Trikonasana
ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ତ୍ରିକୋଣ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟUtthita Parsvakonasana
ପ୍ରସାରିତ ପାର୍ଶ୍ୱ କୋଣ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟParivrtta Parsvakonasana
ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ପାର୍ଶ୍ୱ କୋଣ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Parsvottanasana
ପିରାମିଡ୍ ନଇଁବା
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Prasarita Padottanasana A
ଗୋଡ଼ ଫାକ କରି ଆଗକୁ ନଇଁବା
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Janu Sirsasana A
ଗୋଟିଏ ଗୋଡ଼ ସହ ବସି ଆଗକୁ ନଇଁବା
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Triang Mukhaikapada Paschimottanasana
ଗୋଟିଏ ଗୋଡ଼ ପଛକୁ ଭାଙ୍ଗି ଆଗକୁ ନଇଁବା
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Gomukhasana B
ଗାଈ ମୁହଁ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Ardha Matsyendrasana
ଅର୍ଦ୍ଧ ମତ୍ସ୍ୟେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମୋଡ଼
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Matsyasana · ପଦ୍ମାସନ
ମାଛ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Bhujangasana · ବଙ୍କା କହୁଣି
ନାଗ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Vrikshasana · ଯୋଡ଼ା ପାପୁଲି
ବୃକ୍ଷ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Bharadvajasana
ଭରଦ୍ୱାଜ ମୋଡ଼
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Ustrasana
ଓଟ
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Navasana
ଡଙ୍ଗା
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Parighasana
ଦ୍ୱାର
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Vajrasana · ଗୋଇଠି ଉପରେ ବସିବା
ଆଣ୍ଠୁମାଡ଼ି ବସିବା
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Virasana · ପାଦ ମଝିରେ ବ୍ଲକ
ଆଣ୍ଠୁମାଡ଼ି ବସିବା
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ
Supta Padangusthasana A
ଶୋଇ ପାଦର ବଡ଼ ଆଙ୍ଗୁଠି ଧରିବା
ଏହି ଆସନ ଜାଣନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟରୂପଭେଦ ତୁଳନା କରନ୍ତୁ
A ଓ B ପରି ଅକ୍ଷର ଆମ ଆସନ ପୃଷ୍ଠାର ଚିହ୍ନଟକୁ ଅନୁସରଣ କରେ। ସମସ୍ତ ଯୋଗ ପରମ୍ପରାରେ ଏହା ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ପଦ୍ଧତି ନୁହେଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚିତ୍ର ଦେଖାଯାଇଥିବା ରୂପର ନାମ ରଖେ।
Paschimottanasana
ପାଦର ବଡ଼ ଆଙ୍ଗୁଠି ସିଧା ଧରିବାକୁ ବେଲ୍ଟ ସାହାଯ୍ୟରେ ଅଳ୍ପ ଆଗକୁ ନଇଁବା ସହ ତୁଳନା କରନ୍ତୁ। ଗୋଟିଏ ରୂପରେ ହାତ ପାଦ ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ଛୁଏ, ଅନ୍ୟଟିରେ ବେଲ୍ଟ ଧରେ। ନଇଁବାର ଗଭୀରତା ଓ ବାହୁ ପହଞ୍ଚିବା ଦୂରତା ଭିନ୍ନ।


Gomukhasana
ଉପର ଆଣ୍ଠୁ ଚାରିପାଖରେ ହାତକୁ ପିଠି ପଛର ହାତ ଧରା ସହ ତୁଳନା କରନ୍ତୁ। ଗୋଡ଼ ସମାନ ଦେଖାଗଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବାହୁ ସଜାଣି ଭିନ୍ନ। Gheraṇḍa Saṃhitā 2.17 ବସିବାର ଆଧାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, କିନ୍ତୁ ପିଠି ପଛରେ ବାହୁ ବାନ୍ଧିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରେ ନାହିଁ।
ଏହି ରୂପଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟଟାଣିବାକୁ ନ ପଡ଼ିବା ପାଇଁ ପଟିକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଢିଲା ରଖନ୍ତୁ। ବ୍ୟଥା, ଝିମିଝିମି କିମ୍ବା ଅସାଡ଼ ଲାଗିଲେ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତୁ।
Salabhasana
ଶରୀର ପାଖରେ ଥିବା ବାହୁକୁ ଛାତି ପାଖରେ ପାପୁଲି ସହ ତୁଳନା କରନ୍ତୁ। Gheraṇḍa Saṃhitā 2.40 ଛାତି ନିକଟରେ ଭୂମିରେ ପାପୁଲି ଓ ଉଠିଥିବା ଗୋଡ଼ ଉଲ୍ଲେଖ କରେ। ଏଥିରେ A/B ଅକ୍ଷର ନାହିଁ ଏବଂ ଆଜିର ଦୁଇ ଚିତ୍ରର କୌଣସିଟିର ସମସ୍ତ ବିବରଣୀ ଏହା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ ନାହିଁ।


Utthita Trikonasana
ବ୍ଲକଟି ତଳ ହାତର ପାପୁଲିକୁ ସହାରା ଦିଏ, ଫଳରେ ଆବଶ୍ୟକ ପହଞ୍ଚ କମିଯାଏ। ଦୁଇ ପାଦକୁ ଭୂମିରେ ସ୍ଥିର ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ଆଣ୍ଠୁ ଉପରେ ଜୋର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଏହି ସହାରା ଏକ ସମକାଳୀନ ଅନୁକୂଳନ।


Savasana
ଏକ ଦୃଢ଼ ତକିଆ ଦୁଇଟି ଆଣ୍ଠୁକୁ ସହାରା ଦିଏ; ଗୋଇଠି ମ୍ୟାଟ ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ କରେ। ଚାପ ବିନା ଆରାମଦାୟକ ଉଚ୍ଚତା ବାଛନ୍ତୁ। Savasana ର ପୁରୁଣା ବର୍ଣ୍ଣନା ଆଣ୍ଠୁର ଏହି ସହାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରେ ନାହିଁ।


Parighasana


ଆଣ୍ଠୁ କିମ୍ବା ଗୋଡ଼ ଗଣ୍ଠି ଉପରେ ଜୋର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମୁଣ୍ଡକୁ ଆରାମରେ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ଶ୍ୱାସପଥ ବାଧାମୁକ୍ତ ରଖନ୍ତୁ। ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଅବଶତା କିମ୍ବା ନିଶ୍ୱାସ ନେବାରେ ବାଧା ହେଲେ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ। ଆଣ୍ଠୁମାଡ଼ି ବସିବା ଉପଯୁକ୍ତ ନ ହେଲେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ।
ଏହି ରୂପଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟVajrasana / Virasana


ବ୍ଲକକୁ ମ୍ୟାଟ ଉପରେ ସ୍ଥିର ରଖନ୍ତୁ, ତା' ତଳେ କୌଣସି ଗୋଡ଼ ନ ରହୁ। ଆଣ୍ଠୁ କିମ୍ବା ଗୋଡ଼ ଗଣ୍ଠି ଉପରେ ଜୋର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଝିମିଝିମି କିମ୍ବା ଅବଶତା ହେଲେ ଅବସ୍ଥାରୁ ବାହାରି ଆସନ୍ତୁ, ଏବଂ ଆଣ୍ଠୁମାଡ଼ି ବସିବା ଉପଯୁକ୍ତ ନ ହେଲେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ।
ଏହି ରୂପଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟVrikshasana


ଉଠିଥିବା ପାଦକୁ ଆଣ୍ଠୁ ସନ୍ଧିଠାରୁ ଦୂରରେ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ନିତମ୍ବ ସନ୍ଧିକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଖୋଲନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସନ୍ତୁଳନ ଅନିଶ୍ଚିତ ହେଲେ ହାତର ଆଧାର ରଖନ୍ତୁ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହରାଇବା ପୂର୍ବରୁ ପାଦ ତଳେ ରଖନ୍ତୁ। ବେଦନା କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇଲେ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ। ଆଘାତ କିମ୍ବା ସନ୍ତୁଳନ ସମସ୍ୟା ପାଇଁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଦରକାର।
ଏହି ରୂପଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟSupta Padangusthasana


ଗୋଡ଼କୁ ପାଖକୁ ଟାଣିବା ପାଇଁ ବେଲ୍ଟ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମୁଣ୍ଡ ଓ ବେକକୁ ଆରାମରେ ରଖନ୍ତୁ, ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଗୋଡ଼ ତଳକୁ ଆଣନ୍ତୁ, ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଝିମିଝିମି କିମ୍ବା ଅବଶତା ହେଲେ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ।
ଏହି ରୂପଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ →ସଦସ୍ୟ · ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟପୃଥକ୍ ଆସନର ପୁରୁଣା ବର୍ଣ୍ଣନା
ପୁରୁଣା ସନ୍ଦର୍ଭଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଐତିହାସିକ ରୂପକୁ ଲିପିବଦ୍ଧ କରନ୍ତି। ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆଧୁନିକ ରୂପଭେଦ, ଶ୍ରେଣୀର ଆସନକ୍ରମ କିମ୍ବା ଶିକ୍ଷାଦାନ ପଦ୍ଧତିକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
- Gheraṇḍa Saṃhitā — translation by Sris Chandra Vasu (1895)2.17, p. 13; 2.22, p. 14; 2.37, 2.40, p. 16; 2.43–44, p. 17; 2.18, p. 13 · Wellcome Collection
ସାବଧାନତା ସହ ଅଭ୍ୟାସ
ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ଆଘାତ କିମ୍ବା ରୋଗ ଅଛି, ଆପଣ ଔଷଧ ସେବନ କରୁଛନ୍ତି, ଗର୍ଭବତୀ ଅଛନ୍ତି କିମ୍ବା ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାଉଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତି ଆପଣଙ୍କ ଅଭ୍ୟାସକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ, ତେବେ ଉପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିଷୟରେ ଜଣେ ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ପେଶାଦାରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ।
ନୂଆ ଓ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଆସନ ଯୋଗ୍ୟ ଯୋଗ ଶିକ୍ଷକଙ୍କଠାରୁ ଶିଖନ୍ତୁ। ଗତିର ସୀମା ନିଜ ଶରୀର ଅନୁଯାୟୀ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ବ୍ୟଥା କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇଲେ ଥାମନ୍ତୁ। ଛୋଟ ଭିଡିଓ ଗତିକୁ ଦର୍ଶାଏ; ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଆସନଟିକୁ କେତେ ସମୟ ଧରି ରଖିବେ ତାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ ନାହିଁ।
ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଠିଆ ହେବା, କାନ୍ଧ ଆଧାରିତ ଓଲଟା ଆସନ ଓ ପଦ୍ମାସନ ନବାଗତଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆସନ ନୁହେଁ। ଆଘାତ, ସନ୍ତୁଳନ ସମସ୍ୟା କିମ୍ବା ଗ୍ଲକୋମା ଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଉପଯୁକ୍ତତା ମୂଲ୍ୟାୟନ ଦରକାର। ଜୋର କରି ବନ୍ଧନ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଆଣ୍ଠୁ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇବାକୁ ଶରୀରକୁ ଲିଭର୍ ଭଳି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

